İngilizler Hindiye Neden “Turkey” Der? Küresel Bir Yanlış Anlaşılmanın Tarihi

Şükran Günü haftalarında Amerika’da yaşayan Türklerin sıkça karşılaştığı “turkey” benzetmesi sadece ucuz bir kelime oyunundan ibaret değil. Bu isim benzerliği tarihsel ticaret yollarının ve küresel keşiflerin ortaya çıkardığı büyüleyici bir kültürel döngüye dayanıyor. Ne hindinin kendisinde ne de İngilizcedeki adlandırmasında Türkleri utandıracak hiçbir tarihsel neden yok; aksine arkasında müthiş bir başarı hikayesi yatıyor.

1. Biz Neden “Hindi” Diyoruz?

Biz bu hayvana “hindi” derken yalnız değiliz; Almanya, Fransa ve İtalya gibi ülkeler de “Hindistan’dan gelen” anlamına gelen isimler kullanırlar. Ancak bu kuşun anavatanının Hindistan’la hiçbir alakası yoktur.

Kristof Kolomb 1492 yılında Karayip adalarına ulaştığında, vardığı yerin Hindistan olduğunu sanıyordu. Yeni kıtada karşılaştığı yerlilere “Indian” (Hintli) dedi. Azteklerin “huexoloti” dediği kümes hayvanını gemisine doldurup İspanya’ya taşıdı. İspanyol ve Portekizli gemiciler bu ürünleri Kuzey Afrika’ya (Mısır) sızdırdı ve ürünler 1520’li yıllarda Osmanlı topraklarına ulaştı. Avrupalılar ve Türkler, Kolomb’un yanılgısına dayanarak bu hayvana “Hindistan kuşu” yani hindi demeye başladılar.

2. Anadolu Çiftçisi ve “Turkey” İsminin Doğuşu

East Carolina Üniversitesi tarih profesörü Larry Tise’a göre, 16. yüzyılda dünyanın en usta tarımcıları olan Anadolu halkı; Amerika göçmeni hindi, mısır ve tütünü yetiştirmede kısa sürede bir numara haline geldi.

1540’larda hindiler, mısır ve tütün Anadolu üzerinden İngiltere’ye ihraç edilmeye başlandı. İngilizler, Osmanlı topraklarından gelen bu ürünleri geldikleri yere atfen adlandırdılar:

3. Amerika’ya Geri Dönüş ve Tütün Tarlaları

Tarihsel döngü 17. yüzyılda tamamlandı. Amerika’daki İngiliz yerleşimciler, kendi yerli yaban hindilerinin ekinlere zarar verdiğini gördü. 1614’te Virginia’ya, 1629’da Massachusetts’e İngiltere’den **”Türk hindileri”** ihraç edildi.

Türk çiftçilerinin yetiştirdiği bu evcil hindilerin, tütün tarlalarına ve ekinlere hiç zarar vermediği fark edildi. Bu özellikleri sayesinde Türk hindileri, Amerika’daki ilk yerleşimcilerin en önemli dostu ve Şükran Günü sofralarının başköşesi haline geldi.

Yazar: Cemal Tunçdemir / Amerika Bülteni