Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi Arasındaki Farklar (Örneklerle)
İngiliz kolonizasyonu sonucu İngilizce tüm dünyaya yayılmış ve 1921 yılına gelindiğinde dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri İngilizce konuşur hale gelmiştir. 17. yüzyılın başlarında Amerika’ya taşınan dil, geçen 400 yılda İngiltere ve Amerikan lehçeleri arasında telaffuz, dil bilgisi (gramer) ve kelime kullanımı açısından belirgin farklılıklara uğramıştır. Günümüzde Hollywood sineması ve dijital medya sayesinde Amerikan İngilizcesi yaygınlaşsa da iki lehçe arasındaki temel farkları bilmek iletişim kazalarını önler.
📌 En Çok Kullanılan Kelime Farklılıkları (Vocabulary)
Günlük hayatta aynı nesne veya durum için kullanılan farklı kelimeler:
🇬🇧 Flat / 🇺🇸 Apartment (Daire)
🇬🇧 Lift / 🇺🇸 Elevator (Asansör)
🇬🇧 Lorry / 🇺🇸 Truck (Kamyon)
🇬🇧 Chips / 🇺🇸 French Fries (Patates Kızartması)
🇬🇧 Underground/Tube / 🇺🇸 Subway (Metro)
🇬🇧 Holiday / 🇺🇸 Vacation (Tatil)
🇬🇧 Sweets / 🇺🇸 Candy (Şekerleme)
🇬🇧 Petrol / 🇺🇸 Gas / Gasoline (Benzin)
📝 Gramer ve Yazım (Spelling) Farklılıkları
- Sessiz Harf Çiftlenmesi: İngiliz İngilizcesinde ek geldiğinde sondaki sessiz harf çiftlenir (travel – travelling, traveller). Amerikan İngilizcesinde ise genelde tek kullanılır (traveling, traveler).
- Fiillerden Sonra İsim Kullanımı: look, seem, appear, feel, sound fiillerinden sonra İngiliz İngilizcesinde direkt isim gelebilir (She looks a pretty girl). Amerikan İngilizcesinde ise “to be” veya “like” eklenir (She looks to be a pretty girl / She looks like a pretty girl).
- Shall ve Will Kullanımı: İngiliz İngilizcesinde “I” ve “We” özneleriyle gelecek zaman bildirmek için shall sıklıkla kullanılır (I shall join them). Amerikan İngilizcesinde ise shall gelecek zaman için hemen hemen hiç kullanılmaz.
- Present Perfect ve Past Simple Farkı: Yakın zamanda tamamlanmış eylemler için İngilizler Present Perfect tercih eder (I have just got home). Amerikalılar ise aynı durumda Simple Past kullanabilir (I just got home).
- Get Fiilinin 3. Hali: “Get” fiilinin 3. hali İngiliz İngilizcesinde got iken Amerikan İngilizcesinde gotten şeklindedir (He has gotten her wrong).
- Gereklilik/İhtiyaç (Needn’t): İngiliz İngilizcesinde needn’t kullanımı yaygındır (You needn’t worry). Amerikan İngilizcesinde ise don’t need to tercih edilir.
- Topluluk İsimleri (Collective Nouns): İngiliz İngilizcesinde topluluk isimleri (team, family, government) hem tekil hem çoğul fiil alabilir (The team is/are on the field). Amerikan İngilizcesinde ise sadece tekil fiil alır (The team is…).
- Preposition (Edat) Kullanımı: Hafta sonu ifadesi İngilizcede “at the weekend” iken, Amerikalılar sıklıkla “on the weekend” kullanır. Ayrıca “bana yaz” derken İngilizler “write to me”, Amerikalılar ise edatsız “write me” der.
- Sayıların Okunuşu: Yüz ve üzeri sayılarda İngilizler “and” bağlacını kullanır (four hundred and fifty). Amerikalıların kullanımında “and” zorunlu değildir.
- Tarih Formatı: İngilizler günü aydan önce yazar (17 January / 17th January), Amerikalılar ise ayı günden önce yazar (January 17).
- Sahiplik (Have / Have Got): İngilizler soru ve olumsuzlarda “haven’t got / have you got” kalıbını sıkça kullanırken, Amerikalılar doğrudan do/does yardımcı fiilini tercih eder (Don’t have a car).
- Müzik Aletleri ve “The”: İngiliz İngilizcesinde müzik aletlerinin başında “the” edatı zorunludur (play the piano), Amerikan İngilizcesinde ise bu kural daha esnektir.
- Düzenli/Düzensiz Geçmiş Zaman Fiilleri: burn, dream, learn, smell, spell, spill, spoil gibi fiiller İngilizcede “-t” ile düzensiz bitebilir (learnt, burnt). Amerikalılar ise çoğunlukla “-ed” takısı ekleyerek düzenli kullanır (learned, burned).
- -our ve -or Bitişleri: İngiliz İngilizcesindeki “-our” ekleri Amerikada “-or”a dönüşür (Colour/Color, Honour/Honor, Flavour/Flavor).
- -ise ve -ize Bitişleri: İngiliz İngilizcesinde “-ise” ile biten fiiller Amerikan İngilizcesinde “-ize” olarak yazılır (Analyse/Analyze, Criticise/Criticize, Memorise/Memorize).
- -re ve -er Bitişleri (Yeni Eklenen): İngiliz İngilizcesinde “-re” ile biten kelimeler Amerikan İngilizcesinde “-er” yazılır (Centre/Center, Theatre/Theater, Litre/Liter).
- -ence ve -ense Bitişleri (Yeni Eklenen): İngilizcede “-ence” olan bazı kelimeler Amerikada “-ense” olur (Defence/Defense, Licence/License).
💡 Özetle: Türkiye’deki müfredat geleneksel olarak İngiliz İngilizcesine dayalı olsa da, medya, teknoloji ve internet kültürü sayesinde Amerikan İngilizcesi kulak aşinalığı olarak çok daha hızlı kavranmaktadır. Her iki lehçe de dünya genelinde geçerlidir.
farklı sitelerde de görmüştüm ama burada daha derli toplu olarak yayınlanmış. Teşekkürler…
admin yaznın devamını bekliyoruz. bu farklardan daha da varsa bilgilendirmeniz iyi olacak.
Amerikan ingilizcesi ile ingiliz ingilizcesi arasında bu kadar az fark olduğunu sanmıyorum. Daha da fazla fark olmalı.
Öğretmenler bile hangisini öğrettiğini bilmezken bizden (öğrencilerden) nasıl bunları öğrenmemiz beklenebilir ki.
Ben bir öğretmen olarak aklıma o anda hangisi gelirse o kelimeyi kullanıyorum. Bi ayrım yapmam çok zor.
Bu fark tabi ki de normal. Nasıl ki bizim Türkçemiz ile Azerbaycan türkçesi farklı ise amerika ile ingiltere ingilizcelerinin farklı olması kadar normal bi durum yok
Acaba üklemizde çoğunlukla hangisini kullanıyoruz? Amerikan ingilizcesi mi yoksa ingiliz ingilizcesi mi?
Bu karşılaştırmalar daha da yapılmalı. bu kadar kısa olacağını sanmıyorum.
yeni kelimeler bekliyoruz. umarım eklersiniz…
Acaba ingilizler ya da Amerikalılar ülke değiştirdiklerinde bu farklılıklardan sıkıntı yaşıyorlar mı?
Bizim okullarımızda hangi dilin öğretileceği kim tarafından seçiliyor. Yani biz okullarda amerikan ingilizcesi mi yoksa ingiliz ingilizcesi mi öğreniyoruz. Bu durum neye göre belirleniyor.